Parijs tot op het bot verdeeld

Parijs is tot op het bot verdeeld. Tussen noord en zuid. Eigenlijk, in tegenstelling tot veel toeristen denken, bestaan noord en zuid niet in Parijs. De Parisiens spreken liever van: rive gauche (linkeroever) en rive droite (rechteroever). In Parijs verschillen die oevers, net zoals in Antwerpen bijvoorbeeld, wezenlijk van elkaar. 

Wat is precies rive gauche en wat is rive droite? Dat is vrij gemakkelijk. Je hoeft enkel te weten naar welke richting de Seine stroomt. Dat is naar het westen, richting Le Havre. De Seine ontspringt ten zuiden van de Vogezen, in het noordoosten van Frankrijk. En in die richting, naar het westen dus, passeert de rivier ook Parijs. Als je op je bootje stroomafwaarts gaat, heb je ten hoogte van Parijs aan je rechterhand rive droite en aan je linkerhand rive gauche. Bij vlagen kan het leven zo heerlijk helder en simpel zijn. 

Rive gauche en rive droite zijn aan elkaar gewaagd. Rive droite is net wat groter (veertien arrondissementen) maar de geschiedenis van rive gauche (zes arrondissementen) is dan weer wat ouder. Grosso modo zijn de twee delen als volgt te onderscheiden: rive droite staat voor geld en handel: de banken zijn daar, net als de beurzen, Forum des Halles: de van oudsher grootste voedselvoorziening en nu het grootste winkelcentrum van de stad. Maar ook Place Vendôme en de Champs-Élysées, twee van de chicste boetiekwijken van Parijs, vindt u op rive doite. Rive gauche daarentegen staat voor een andere manier van leven. Deze kant betekent cultuur en het intellectuele: Quartier Latin met de Sorbonne universiteit is daar te vinden, net als het culturele Saint-Germain-des-Prés en het theatrale Montparnasse waar vroeger de bohemiens rondliepen. Maar evengoed staat de Eiffeltoren op rive gauche

Nu we deze spelregels kennen, kan het grootse en meeslepende spel van Parijs beginnen. Want deze verdeling is een dramatische strijd voor het leven. Je bent voor één van de twee. Een Spartaan kan ook niet anders dan zijn achterwerk afvegen met het shirtje van Feyenoord. 

Zonder gekheid: het verschil zit diep bij de Parisiens. Ik ken een vrouw die ver voor de Tweede Wereldoorlog was geboren. En wel op rive gauche, het intellectuele deel van Parijs. Op jonge leeftijd gebeurde er iets ingrijpends in haar leven: ze werd verliefd. Ze werd verliefd op een man die – u raadt het al – van de overkant van het water kwam. Het paar ging trouwen en zij verhuisde naar rive droite, het zakelijke deel van Parijs. Liefde maakt blind. Ze woonden in het prille geluk van hun eerste huwelijksjaren. Maar ja, u weet hoe die dingen gaan: na een tijdje verdween de passie, de relatie verdorde, de stroom kwam tot stilstand. Na elf jaar huwelijk was de koek op en ze scheidden. De vrouw kwam weer tot zichzelf. Het huwelijk leerde haar dat je heimwee kunt krijgen zonder een stad te verlaten. De inkt van de scheidingspapieren was nauwelijks opgedroogd of ze keerde al terug naar haar zo geliefde rive gauche. En daar is ze nooit meer weg gegaan. Ze woont er nog altijd in een appartement pal tegenover Tour Montparnasse, de enige wolkenkrabber die we hebben in de stad. Met een prachtig uitzicht op de Eiffeltoren en het vuurwerk op Quatorze Juillet!

Zo ziet u maar: de Seine is niet alleen een bron van zoete romantiek voor zorgeloze toeristen. De geïdealiseerde rivier is net zo goed een splijtzwam die families, huwelijken, hele volksstammen uiteenrukt. Een verdict dat zorgt voor een diepe, emotionele scheiding tussen de twee delen van Parijs.

Die verscheurdheid speelt zich ook af in mijzelf. Ik droom er al jaren van om op rive gauche te wonen. Als ik goed in de spiegel kijk zie ik ook iemand die het culturele en intellectuele iets beter ligt dan het puur zakelijke. Maar - oh ironie! - tot dusver heb ik altijd gewoond op… rive droite. Op de een of andere manier brengt het lot (en mijn portemonnee) me altijd op rive droite. Tja… Maar het goede nieuws is: er valt nog van alles te dromen. Want niet het geld maar het verlangen ‘makes the world go ‘round.’